انواع آسفالت
سيل كت:
به نوعي آسفالت حفاظتي با ضخامت كم اطلاق مي گردد كه به منظور بهبود راهآسفالته(اعم از آسفالت گرم يا آسفالت سطحي يا انواع ديگر آسفالت) و نيز غير قابلنفوذ نمودن آن در مقابل نزولات جوي نظير برف و باران و غيره بكار برده مي شود .
سيككت:
شامل پخش يك لايه قير مخلوط با امولسيون قير توأم با مصالح و با بدون پخش مصالحباشد.
پريمكت :
پريمكت :
اندود نفوذي به منظور آماده نمودن سطح راه شني جهت بخش قشر آسفالت آنجام مي گرددقير پريمكت كه در سطح راه شني پخش مي گردد در داخل خلل و فرج آن نفوذ نموده و علاوهبر تحكيم سطح راه شني سبب تسهيل چسبندگي قشر آسفالت به بدنه راه مي گردد.
تك كت:
پخش يك لايه بسيار نازك امولسيون قير روي سطح آسفالتي يا بتنيبهمنظور آغشته نمودن سطوح مزبور و ايجاد و چسبندگي با قشرآسفالتي كه متعاقباً روي آن پخش مي شود اندود سطحي و يا تك كت ناميده مي شوند.
لكه گيري :
هر گاه در راهها بر اثر فشار ترافيكي و خرابي جسم راه آسفالت سطح راه خراب شده وبا به شكل موزائيكي درآمده باشد بوسله دستگاه كاتر آسفالتهاي خراب شده را بصورتشكلهاي منظم خارج نموده و چنانچه زيرسازي نيز دچار آسيب ديدگي شده بود نسبت بهاصلاح آن نيز اقدام مي كنيم سپس سك لايه تك كت ريخته و با آسفالت مرغوب رويه رامرمت مي نمائيم.
حريم راه:
با توجه ببه نوع راهي كه طراحي و احداث گردد حريم در نظر گرفته مي شود. منظور ازحريم مقدار زميني است كه از دو طرف راه براي مقاصد خاصي اختصاص مي يابد اين مقاصدرا مي توان بطور خلاصه بشرح ذيل ذكر نمود:
1- ايجاد ميدان ديد وسيعتر براي رانندگان
2- ايجاد تسهيلات جهت تعريض راه در آينده با توجه به افزايش ترافيك
3- جلوگيري يا كاهش خطرات ناشي از انحراف خودروها از جاده ((با جلوگيري از احداثساختمان با هر گونه بنا در حريم))
گاردريل :
نوعي جدا كننده كه از جنس ورق گالوانيزه براي حفاظ در راهها استفاده مي شود كهدر اتوبانها، نقاط پرتگاه، گردنه ها و قوسها نصب مي شود تا از تصادفات و اتفاقاتناگوار در هنگام رانندگي جلوگيري شده يا عوارض آنها كمتر شود.
نيوجرسي:
نوعي جدا كننده بتني مي باشد كه در ارتفاع مختفل از قبيل يك يا دو متري ساخته ميشود كه در بزرگراه ها جهت جلوگيري از دور زدنها و خلاف رانندگان متخلف و ايجادامنيت و جلوگيري از اتفاقات ناگوار و تصادفات و در بعضي موارد ورود و خروج و هدايتترافيك و جلوگيري از نور چراغهاي روبرو ايجاد مي شود.
چشم گربه اي:
همانگونه كه خط كشي در هنگام روز و شب راننده را در مسير حركت رتهنمايي نموده وبه او در انتخاب خط مسير ايمن كمك مي كند، چشم گربه اي نيز كه در انواع مختلفيساخته مي شود وظيفه هدايت راننده را در خطوط مختلف ترافيكي ((لاينهاي ترافيكي)) رادر شب بعهده دارد. چشم گربه ايها خصوصاً در قوسها، محل پياده روها و جاده هاي دارايچند خط ترافيكي كاربرد گسترده اي دارند.چشم گربه ايها با بازتابش نور چراغهاي خودرو در شب رؤيت شده و راننده را در مسيرايمن هدايت ميكنند.
زهكشي و درواسيون:
نفوذ آب به لايه هاي زير سازي موجب تخريب راه مي گردد بنابراين همواره تلاش ميشود تا از نفوذ آبهاي سطحي به زيرسازي جلوگيري شود براي تحقق اين امر روشهاي مختلفيوجود دارد كه به كمك آنها آب را از لايه دفع يا از نزديك شدن آبهاي جاري به راهجلوگيري مي كنند زهكشي و درواسيون از جمله اين روشهاست.
آسفالت رودميكس :
از اختلاط مصالح سنگي با قير مايع در سطح آماده شده را بدون گرم كردن مصالح سنگيساخته مي شود از مزاياي اين نوع مخلوط استفاده از مصالح سنگي در كنار راه ريسه يادر نزديكي هاي انبار شده مي باشد مصالح سنگي آسفالت مخلوط بايد از سنگ يا شن شكستهيا شن و ماسه رودخانه اي و يا مخلوطي از آن دو تهيه شده باشد اين مصالح بايستي سخت،مقاوم و تميزباشند كه بوسيله مخلوط كننده اي نظير گريدر و يا لودر و يا هر وسيلهمناسب ديگر در كنار راه تهيه مي شود.
آسفالت گرم :
عبارت است از مخلوطهاي مصالح سنگي با قير خالص كه در كارخانه آسفالت با درجهحرارت معين طبق مشخصات تهيه و با توجه به فاصله حمل مشخص كه مجاز مي باشد آماده شدهو بوسيله فينيشر بر روي سطح راه پخش و كوبيده مي شود.
بيندر:
بيندر بتن آسفالتي مي باشد كه با سنگ شكسته از مصالح رودخانه اي يا كوهي تهيه ميشود و مصالح سنگي آن داراي دانه بندي 25-0 ميلي متر و 19-0 ميلي متر مي باشد بيندربصورت يك لايه طبق ابعاد و ضخامت هايي كه در نقشه مشخص شده بر روي سطوح آماده شدهراه پخش مي گردد البته در مواردي كه ضخامت قشر آسفالت زياد باشد با توجه به دانهبندي انتخاب شده ممكن است در يك لايه يا بيشتر اجرا شود.ضمناً لايه بيندر بر اساسطراحي روسازي جاده محاسبه و مشخص مي گردد.
توپكا:
بتن آسفالتي است كه از مصالح رودخانه اي يا مصالح سنگ كوهي تهيه مي شود و مصالحسنگي آن داراي دانه بندي 19-0 ميلي متر مي باشد و جهت پوشش لايه نهائي بتن آسفالتبكار مي رود كه به آن اصطلاحاً رويه مي گويند و ضخامت اين لايه را بر اساس طراحيروسازي جاده محاسبه و مشخص مي گردد.
بيس:
بيس قشري است كه مصالح سنگي و يا مخلوطي از مصالح سگي و مواد چسبيده با مشخصاتفني معين و به ضخامت محاسبه شده مي باشدكهبر روي بستر 50-0 ميلي متر و 38-0 ميلي متر و 25-0 ميلي متر مي باشدكهحداقل 50% مصالح ماندهروي الك شماره 4 بايد شكسته و ارزشماسه اي آن بيشتر از 35 باشد اين قشر بايدقابليتتحمل بارمحوري و همچنين زهكشي راه را داشته باشد.
ساب بيس:
ساب بيس قشري از مصالح سنگي با مشخصات فني معين و به ضخامت محاسبه شده مي باشدكه بر روي بستر روسازي راه بمنظور تحمل بارهاي وارده از جانب قشر اساس قرار مي گيرداين قشر معمولاً ااولينلايه از ساختمان روسازي را تشكيلمي دهد و ضخامت آن نيز بر اساس طراحي روسازي راه محاسبه و تعيين مي گردد.مصالحآن داراي دانه بندي 50-0 ميلي متر و 48-0 ميلي متر و 25-0 ميلي متر مي باشد.
ردايلينگ:
به نوعي قير پاشي سطح راههاي شني اطلاق مي گردد كه بمنظور تحكيم و تثبيت سطح شنيراه و نيز غبار نشاني بكار برده مي شود راههاي شني كه به اين روش قير پاشي مي شوندپس از مدتي سطح شني آنها مبدل به يك سطح پايدار گرديده كه در برابر نفوذ آب مقاوممي باشد قيرهاي مورد مصرف آن عبارتند از 70-mc و 250-mc و 70-sc و 250-
پخش كردن مخلوط آسفالت:
قسمت اصلي ماشين پخش آسفالت يكي از قسمت تراكتور موتوردار آن است كه ماشين را به حركت درميآورد. كاميون حامل مخلوط آسفالت را هل داده و تخته ماله مخصوص پخش كردن آسفالت رابدنبال خود مي كشد و ديگري تخته ماله مي باشد كه عمل پخش آسفالت امروزه داراي يك سيستم كنترل اتوماتيك مي باشند كه طراز لبه ماله را مشخص مي كند.
در مورد كارهاي كوچكتر مي توان از ماشينهاي پخش آسفالت كه به صورت يدك كشيده مي شوند استفاده نمود. جريان مواد آسفالتي در اين نوع ماشينها در شكل نشان داده شده است. نوع ديگر ماشينآلات پخش آسفالت، ماشين احداث روية شانه مي باشد. اين ماشين كوچك بوده (حداكثر جاده به عرض تا 10 فوت يا 3متر را مي توان روكش كرد) و براي آسفالت كردن شانه شاهراهها يا براي تعويض شاهراههاي موجود به كار ميرود. اينگونه ماشينها نيز به صورت موتوردار و يا به صورت يدك كه به دنبال يك گريدر موتوري ضميمه ميشود وجود دارند.
مخلوط آسفالت را توسط گريدر ميتوان پخش نمود. بدين معني كه مخلوط آسفالت توسط كمپرسي به محل احداث راه حمل شده در داخل مخزنهاي تنظيم كننده تخليه شده و با نسبت مشخصي درجلوي گريدر روي سطح راه ريخته مي شوند و تيغه گريدر آن را روي سطح راه پخش ميكند. استفاده از گريدرهايي كه وسط دستگاههاي اتوماتيك طراز تيغهشان كنترل مي شود كيفيت كار را خيلي بالا خواهد برد. مسائل و شيب وطراز سطح تمام شده، وضع ظاهري و درجه حرارت مخلوط وزن آسفالت بكار رفته در واحد سطح جاده و ضخامت متوسط رويه آسفالتي .
غلطكهاي چرخ فولادي بايد در حالتي آسفالت ريخته شده را غلطك بزنند كه چرخ گردان آنها در جلو قرار گيرد.عدم توجه به اين موضوع باعث ايجاد ناهمواري سطح آسفالتي ميشود.
مراحل اجراي غلطكزني و تراكم عبارتنداز:
1-درزهاي عرضي بايد غلطك زده شوند
2-درزهاي طولي بايد غلطك زده شوند
3-غلطك زدن لبههاي خارجي
4-غلطك زدن اوليه
5-غلطك زدن ثانويه
6-غلطك زدن نمايي
ماشين قيرپاش:
ماشيني كه عملاً در تمام كارهاي آسفالتي بكار مي رود در شكل نشان داده شده است از اين ماشين درپاشيدن قشرهاي قيري و همچنين در ساختن انواع روكشهاي راه وتعميرات سطح آسفالت استفاده ميشود.
مقدار توليد ماشين به سه عامل بستگي دارد و بر حسب گالن بر يارد مربع ميشود اين سه عامل عبارتنداز: سرعت تلميه ماشين، سرعت ماشين حين كار و طول لوله پاشنده قير لولههاي معمول بين4 تا 24فوت (حدوداً 1تا 8 متر)طول دارند.
مقدار كاركرد پمپ را از روي عقربه به مندرج ميتوان ملاحظه نمود. سرعت حركت ماشين را بر حسب فوت در دقيقه معين مي كنند. چون حجم آسفالت بر حسب درجه حرارت تغيير مي كند. اغلب آئيننامهها حجم را در دماي 60 درجه فارنهايت (15 درجه سانتيگراد) معين ميكنند.
بنابراين معمولاً ضريب تصحيحي در ساير دماها بكار برده ميشوند تا حجم محاسبه شده را تبديل به حجم استاندارد بنمايد.
با در دست داشتن يك طول معين براي لوله پاشنده قير ميتوان از روي جداول مخصوص سرعت لازم براي ماشين و سرعت پمپ را براي اينكه راندمان كار مقدار معيني بشود تعيين نمود در صورتيكه جدول مربوط در دسترس نباشد از رابطه زير ميتوان سرعت مورد نظر ماشين را تعيين نمود.
فرمول:
كه نمادهاي آن چنيناند:
S:سرعت (فوت در دقيقه)
P:مقدار كار پمپ (گالن در دقيقه)
W:طول لوله پاشندة قير
R:راندمان كلي كار (گالن بر يارد)
فرمول:
طول قطعه راهي كه يك مخزن پر ماشين آسفالتكاري قادر به مفروشي كردن آنست از معادله (فرمول)محاسبه مي شود در صورتيكه ماشين مجهز له چاهك نباشد بايد حدود 50 گالن قير در مخزن ماشين باقي گذارد تا از پاشيدن قير بطور غير مساوي جلوگيري شود زيرا در آخر كار هوا وارد قسمت مكنده پمپ شده و مانع توزيع يكسان قير روي مسير ميشود. مقدار R بايد پس از هر دور كنترل شود. براي اين كار بايد حجم آسفالت معرف شده توسط ماشين را با اندازهگيري حجم آسفالت موجود در مخزن ماشين قبل از شروع و پس از خاتمه كار پيدا كرده و اين حجم را تبديل به حجم استاندارد (حجم مخلوط در دماي Fْ60) نمود و سپس از روي معادله مقدار R رامحاسبه نمود.
نكته مهم:
ماشين آسفالتكاري مواد قيري را بطور يكنواخت روي سطح جاده توزيع نمايد براي حصول اين مهم روشهاي
زير كمك مي كند:
1-سعي شود كه هميشه باتوجه به نوع كار از سر مجراي به اندازه باندازه توصيه شده توسط كارخانه سازنده استفاده شود. بايد تمام سرمجراهاي پاشنده قير داراي اندازه يكسان باشند.
2-تمام سرمجراها بايد با محور لوله پاشنده قير داراي اندازه يكسان باشند.
3-ارتفاع لوله پاشنده بايد از سطح جاده به اندازه توصيه شده توسط كارخانه سازنده ماشين باشد. همواره بايد ارتفاع لوله پاشنده را قبل و بعد از عمل قيرپاشي كنترل نمود.
4-قبل از آغاز كار روزانه يك قيرپاشي آزمايشي بايد صورت گيرد تا اطمينان حاصل شود تمام مجراها كار مي كنند و گرفته نشدهاند.
5-در حين قيرپاشي بايد سرعت حركت ماشين و مقدار راندمان پمپ كنترل شود.
آسفالت گرم :
عبارت است از مخلوطهاي مصالح سنگي با قير خالص كه در كارخانه آسفالت با درجه حرارت معين طبق مشخصات تهيه و با توجه به فاصله حمل مشخص كه مجاز مي باشد آماده شده و بوسيله فينيشر بر روي سطح راه پخش و كوبيده مي شود.
بيندر:
بيندر بتن آسفالتي مي باشد كه با سنگ شكسته از مصالح رودخانه اي يا كوهي تهيه مي شود و مصالح سنگي آن داراي دانه بندي 25-0 ميلي متر و 19-0 ميلي متر مي باشد بيندر بصورت يك لايه طبق ابعاد و ضخامت هايي كه در نقشه مشخص شده بر روي سطوح آماده شده راه پخش مي گردد البته در مواردي كه ضخامت قشر آسفالت زياد باشد با توجه به دانه بندي انتخاب شده ممكن است در يك لايه يا بيشتر اجرا شود.ضمناً لايه بيندر بر اساس طراحي روسازي جاده محاسبه و مشخص مي گردد.
توپكا:
بتن آسفالتي است كه از مصالح رودخانه اي يا مصالح سنگ كوهي تهيه مي شود و مصالح سنگي آن داراي دانه بندي 19-0 ميلي متر مي باشد و جهت پوشش لايه نهائي بتن آسفالت بكار مي رود كه به آن اصطلاحاً رويه مي گويند و ضخامت اين لايه را بر اساس طراحي روسازي جاده محاسبه و مشخص مي گردد.
بيس:
بيس قشري است كه مصالح سنگي و يا مخلوطي از مصالح سگي و مواد چسبيده با مشخصات فني معين و به ضخامت محاسبه شده مي باشد كه بر روي بستر 50-0 ميلي متر و 38-0 ميلي متر و 25-0 ميلي متر مي باشد كه حداقل 50% مصالح مانده روي الك شماره 4 بايد شكسته و ارزش ماسه اي آن بيشتر از 35 باشد اين قشر بايد قابليت تحمل بار محوري و همچنين زهكشي راه را داشته باشد.
ساب بيس:
ساب بيس قشري از مصالح سنگي با مشخصات فني معين و به ضخامت محاسبه شده مي باشد كه بر روي بستر روسازي راه بمنظور تحمل بارهاي وارده از جانب قشر اساس قرار مي گيرد اين قشر معمولاً ااولين لايه از ساختمان روسازي را تشكيل مي دهد.
و ضخامت آن نيز بر اساس طراحي روسازي راه محاسبه و تعيين مي گردد.مصالح آن داراي دانه بندي 50-0 ميلي متر و 48-0 ميلي متر و 25-0 ميلي متر مي باشد.
ردايلينگ:
به نوعي قير پاشي سطح راههاي شني اطلاق مي گردد كه بمنظور تحكيم و تثبيت سطح شني راه و نيز غبار نشاني بكار برده مي شود راههاي شني كه به اين روش قير پاشي مي شوند پس از مدتي سطح شني آنها مبدل به يك سطح پايدار گرديده كه در برابر نفوذ آب مقاوم مي باشد قيرهاي مورد مصرف آن عبارتند از 70-mc و 250-mc و 70-sc و 250-
